Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Mία μητέρα και το παιδί της σε μία μαιευτική κλινική. Ακρυλικός πίνακας, 1962 Wellcome Collection CC BY

Συστάσεις για μια θετική εμπειρία τοκετού εξέδωσε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας

Νέες συστάσεις για την περιγεννητική φροντίδα των γυναικών και των ιατρικών υπηρεσιών που τους παρέχονται κατά τον τοκετό εξέδωσε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ). Στόχος τους είναι να θέσουν παγκόσμιες προδιαγραφές για την παροχή φροντίδας σε υγιείς έγκυες γυναίκες και να ενθαρρύνουν την μείωση των ιατρικών παρεμβάσεων όπου δεν είναι απαραίτητες.

Η γέννηση ενός παιδιού αποτελεί μια φυσιολογική διαδικασία που μπορεί να ολοκληρωθεί χωρίς επιπλοκές για την πλειοψηφία των γυναικών και των βρεφών που αυτές κυοφορούν. Όμως, τα τελευταία χρόνια υπάρχει μία συνεχής συζήτηση για το τι θεωρείται «φυσιολογικό» στον τοκετό και την γέννηση ενός παιδιού με πολλές και αντικρουόμενες απόψεις. Τις δυο τελευταίες δεκαετίες έχει σημειωθεί σημαντική αύξηση στην εφαρμογή πολλών και διαφορετικών πρακτικών κατά την πρόκληση, επιτάχυνση, τερματισμό, ρύθμιση και την παρακολούθηση του τοκετού (όπως η χορήγηση οκυτοκίνης, οι καισαρικές κ.ά.), με στόχο την διασφάλιση της υγείας την μητέρας και του βρέφους. Σύμφωνα με έρευνες, ένα σημαντικό ποσοστό υγιών εγκύων έχουν υποστεί τουλάχιστον μια κλινική παρέμβαση κατά την διάρκεια του τοκετού.

Ο Π.Ο.Υ. υποστηρίζει ότι η συνεχώς αυξανόμενη ιατρικοποίηση της διαδικασίας του τοκετού τείνει να υπονομεύει την ικανότητα της ίδιας της μητέρας να φέρει εις πέρας την γέννηση του παιδιού της και έχει αρνητικό αντίκτυπο στο πως βιώνει τον τοκετό.

Στις καινούριες συστάσεις, που εκδώθηκαν τον Φεβρουάριο που μας πέρασε, περιέχονται 56 προτάσεις για την φροντίδα που πρέπει να παρέχεται στην γυναίκα και στο βρέφος κατά την διάρκεια και μετά τον τοκετό και έχουν ως στόχο να έχει κάθε εγκυμονούσα μια «θετική εμπειρία τοκετού».

Ως θετική εμπειρία, ο Π.Ο.Υ. ορίζει τον τοκετό που:

  • ικανοποιεί ή και υπερέχει των προσδοκιών της εγκύου με βάση τις προσωπικές αλλά και κοινωνικές της πεποιθήσεις
  • περιλαμβάνει το να γεννήσει ένα υγιές μωρό σε ένα ασφαλές περιβάλλον, τόσο από κλινικής αλλά και ψυχολογικής άποψης
  • γίνεται με την παρουσία συντρόφου (ή και συντρόφων) που θα παρέχει συνεχή πρακτική και συναισθηματική στήριξη
  • υποστηρίζεται από εκπαιδευμένους, ικανούς και ευγενικούς επαγγελματίες υγείας

Εστιάζουν, επίσης, στην σημασία της επικοινωνίας μεταξύ της μητέρας και των επαγγελματιών υγείας που την παρακολουθούν, όπου η μήτερα έχει την ελευθερία να κάνει ερωτήσεις, λαμβάνει κατανοητές απαντήσεις και συμπεριλαμβάνεται στην λήψη αποφάσεων που αφορούν οποιαδήποτε ιατρική παρέμβαση κατά τον τοκετό.

Σύμφωνα με την κα. Κατερίνα Γεωργακούλα, Μαία και Ιδρύτρια του Πρότυπου Κέντρου Μαιευτικής Φροντίδας IROIS, «για να βελτιστοποιηθεί η γυναικεία υγεία, θα πρέπει όλες οι γυναίκες να έχουν πρόσβαση σε ποιοτική φροντίδα – απελευθερωμένη από πρακτικές ρουτίνας – τόσο κατά τη διάρκεια του τοκετού όσο και μετέπειτα με την ελάχιστη δυνατή παρέμβαση».

Μία σημαντική νέα σύσταση είναι να επιτρέπεται σε έναν αργό εν εξελίξει τοκετό να συνεχίζεται χωρίς να προσπαθείται η φαρμακευτική ενίσχυσή του ή κάποια άλλη ιατρική παρέμβαση. Αρκετές είναι οι έρευνες οι οποίες υποστηρίζουν ότι ένας αργός τοκετός - με μια μητέρα και ένα έμβρυο οι οποίοι είναι καλά - δεν είναι απαραιτήτως και επικίνδυνος.

Απαιτείται λίγη ιστορία για να γίνει κατανοητή η σημασία αυτής της σύστασης. Το 1955, ο Δρ Emanuel Friedman μελέτησε 500 γυναίκες και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο τοκετός είναι φυσιολογικός όταν, κατά τη διάρκεια της ενεργής φάσης του τοκετού, ο τράχηλος ανοίγει με ρυθμό τουλάχιστον ενός εκατοστού την ώρα. Ο Δρ Friedman έδειξε ότι το 95% των γυναικών προχώρησε με αυτό το ρυθμό, κάτι το οποίο έφτασε να γίνει ένα πρότυπο μοντέλο φροντίδας.

Ονομάστηκε καμπύλη του Friedman και συνεχίστηκε μέχρι το 2010, όταν μια μελέτη με δείγμα 100.000 γυναικών από τον ερευνητή του National Health Institutions, Dr. Jun Zhang, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι υγιείς μητέρες -χαμηλού κινδύνου χωρίς επιπλοκές - κατά τη διάρκεια του τοκετού και τα μωρά τους, τα πήγαν εξίσου καλά, ακόμα και όταν ο τοκετός προχώρησε πιο αργά από ένα εκατοστό ανά ώρα. Το 2014, το Αμερικάνικο Κολέγιο Μαιευτικής και Γυναικολογίας δημοσίευσε ένα επίσημο έγγραφο, ανατρέποντας την καμπύλη του Friedman, την οποία είχαν ακολουθήσει οι περισσότεροι γιατροί από τη δεκαετία του 1950.

Αλλά η αλλαγή στην πράξη έρχεται αργά και πολλοί μαιευτήρες σε όλο τον κόσμο εξακολουθούν να θεωρούν έναν πολύωρο και αργό τοκετό, σημαντικό λόγο για να τον επιταχύνουν με χρήση ωκυτοκίνης ή για να κάνουν μια καισαρική τομή.

Ένα σημαντικό μήνυμα από την έκθεση είναι ότι ένας αργός τοκετός μπορεί να είναι ταυτόχρονα και ασφαλής. Αλλά εξίσου σημαντικές είναι και οι άλλες συστάσεις που υπογραμμίζουν το είδος της φροντίδας που θα πρέπει να λαμβάνουν οι γυναίκες σε όλο τον τοκετό. Σε παγκόσμιο επίπεδο, 140 εκατομμύρια παιδιά γεννιούνται κάθε χρόνο, στα περισσότερα από τα οποία δεν υπήρξε καμία επιπλοκή τόσο σε εκείνα όσο και στις μητέρες τους. Ωστόσο, οι συστάσεις υπογραμμίζουν ότι πάρα πολλές γυναίκες υποφέρουν κατά τη διάρκεια του τοκετού ή δεν ζουν την εμπειρία τοκετού που θα ήθελαν, τονίζει η κα. Γεωργακούλα.

Ας ελπίσουμε ότι κάθε γυναίκα θα λαμβάνει φροντίδα σύμφωνα με τις δικές της ανάγκες, τα θέλω και τις ιδιαιτερότητές της καθώς και ότι οι νέες συστάσεις θα ληφθούν σοβαρά υπόψιν ώστε στη χώρα μας να μειωθεί το αδικαιολόγητα υψηλό ποσοστό καισαρικών τομών που υπάρχει (57%) σε σχέση με τον παγκόσμιο μέσο όρο (15%).»

Positive SSL